Поўная назва (для бібліяграфій)

Якіменка Т. Аб мелагеаграфічных вектарах і тэрытарыяльным размеркаванні функцыянальна-жанравых груп обальска-ўсвяцкага «песеннага календара» ў этнамузычнай традыцыі Падзвіння // Беларускі фальклор : Матэрыялы і даследаванні : зб. навук. прац. – Вып. 5. – Мінск : Бел. навука, 2018. С. 8-33.

Title (EN)

About melodic geographical vectors and territorial location of functional genre groups of the Obal and Usvyaty «song calendar»

Гады публікацыі

Звязаныя лакацыі

Тэмы

Аннотация

На музыкально-этнографическом материале полевых экспедиций 1977, 1986 и 2010 гг. (Фоно-архив этномузыки БГАМ) исследуется календарно-песенная традиция обольско-усвячской части бассейна Западной Двины. Раскрываются ее сохранность, целостность в историко-стилевом отношении, неоднородность состава архаичных обрядовых форм, особенности их территориального распределения на уровне функционально-жанровых групп и отчетливое размежевание на уровне функционально-жанровых групп в календарно-обрядовом репертуаре обольских и усвячских местностей. С позиций этномузыкологии выявляется преобладание
в песенных практиках обольских территорий функционально-жанровых образований, характеризующихся принадлежностью центральному и северозападному Поозерью и изомелами полоцко-псковского притяжения («Цярэшка», колядные северопоозерского типа). В усвячском ареале раскрыта действенность показательных для в первую очередь восточного Подвинья и Западнодвинско-Днепровского междуречья песенно-обрядовых практик масленичных, «ягор’еўскіх», дожиночных типа «Казёл», «Барада», их очерченность в своих мелотипах изомелами витебско-смоленско-оршанского направления. Сформулировано подтвержденное опытом мело-
географического изучения положение об оппозиционности тенденций притяжения / интерференции обольских и усвячских календарно-обрядовых функционально-жанровых групп, аргументирована обусловленность этого явления специфичностью расположения самой обольско-усвячской календарно-песенной традиции в макроареале восточного Подвинья,формирование ее мелоландшафта на стыке музыкальных массивов полоцко-псковской и витебско-смоленской этнокультурных систем.
Ключевые слова: календарно-песенная традиция, этномузыкальная культура, функционально-жанровые группы, мелогеография, изомела, мелотип, мелоландшафт, Подвинье, обольско-усвячский ареал.

Summary

The calendar song tradition of the Obal and Usviaty part of the Western Dvina basin is studied
based on the musical and ethnographical material of the field expeditions of 1977, 1986 and 2010
(Ethnic Music Phonoarchive of Belarusian State Academy of Music). The following traits of this calendar
song tradition are revealed: viability and integrity of its history and style, heterogeneity of the
composition of archaic ritual forms and the peculiarities of their territorial distribution at the level
of functional genre groups, and the distinct separation of the permanence in the calendar ritual repertoire
of the Obal and Usviaty localities. From the ethnomusicological point of view, it is revealed that
Obal territories’ singing practices have the predominance of functional genre formations characteristic
of Central and North-Western Paazerje (with isomelodies of the Polatsk–Pskov gravitation such as
«Tsiareshka» and Kaliady formations of the North Paazerye type), while Usviaty area is characterised
by the existence of formations such as Maslenitsa, Yahorya (Yurya), Dazhynki of type «Kaziol», «Barada»’
indicative of the practices of the Eastern Padzvinie and the Western Dvina-Dnieper interfluve and
outlined in their melody types by the isomelodies of the Vitsebsk-Smolensk-Orsha area. Based on the
experience of the geographical melody research, the thesis is formulated of the oppositional character
of the gravitation/interference trends of the Obal and Usviaty calendar ritual functional genre groups,
the dependence of this phenomenon on the specificity of location of this calendar song tradition in the
Eastern Padzvinie macroregion, and the formation of this calendar song tradition’s melody landscape at
the junction of music traditions of the Polatsk–Pskov and Vitsebsk–Smolensk ethnocultural systems.
Keywords: calendar song tradition, ethnomusic culture, functional genre groups, melodic geography,
isomelody, melodic landscape, Eastern Padzvinne, Obal and Usviaty region.

Артыкула яшчэ няма ў медыятэцы :(
Гэта кэшаваныя старонка. Апошняя сінхранізацыя з базай - 04.04.2021 17:32:23

Маеце пытанне ці заўвагу? Напішыце ў каментары. Звяртаем увагу, што каментары са спасылкамі і ад неаўтарызаваных аўтараў прэмадэруюцца.

Відэакурсы па этнаграфіі

Самы час вучыцца анлайн! Нашы відэакурсы размешчаны на адукацыйнай платформе Stepik.org і акрамя відэа утрымліваюць праверачныя тэсты для самакантролю.

Запісацца

Выкладчык: Уладзімір Лобач

Аб’ём: 70 урокаў, 14 гадзін відэа, 127 тэставых пытанняў

Курс прапануе паглыбленае азнаямленне з этнічнай гісторыяй і этнакультурнай спецыфікай Беларусі. Прадстаўлены лекцыі па раздзелах і тэмах вучэбнай праграмы "Этнаграфія Беларусі", якая выкладаецца аўтарам у Полацкім дзяржаўным універсітэце.

Запісацца

Выкладчык: Зміцер Скварчэўскі

Аб’ём: 13 урокаў, 2 гадзіны відэа, 100 тэставых пытанняў

Сярод разнастайных аспектаў беларускай міфалогіі, прадметам курсу абраны персанажны код: боствы, духі, дэманічныя істоты, героі і т.п.