Поўная назва (для бібліяграфій)

Валодзіна Т. Латышскія і беларускія лекавыя замовы: у пошуках паралеляў // Беларускі фальклор: матэрыялы і даследаванні: зб. навук. пр. – Мінск: Беларус. навука, 2020. – Вып. 7. – С. 121–154.

Гады публікацыі

Звязаныя лакацыі

Тэмы

Аннотация

ТАТЬЯНА ВОЛОДИНА

ЛАТЫШСКИЕ И БЕЛОРУССКИЕ ЛЕЧЕБНЫЕ ЗАГОВОРЫ: В ПОИСКАХ ПАРАЛЛЕЛЕЙ

Значительный комплекс белорусских и латышских заговорных мотивов реализует набор ментальных и семантических универсалий, которые в каждой традиции вербально воплощаются в пространстве ее заговорного фонда. Подобие опирается и на тот факт, что анализируемый материал восходит к балто-славянскому ареалу в рамках единой индоевропейской традиции. Возможно, наблюдалось калькирование вербального материала из одних, чаще латиноязычных источников, в разных уголках Европы, что касается прежде всего рецепции библейской традиции. Сюжеты и формулы христианской тематики не просто похожи, но выступают местными вариантами единого сюжетно-мотивного фонда и выражают непосредственную близость с текстами из других европейских регионов, и прежде всего с немецкими. Внимание к отдельным функциональным группам белорусских и латышских заговоров продемонстрировало близость комплексов, связанных и с внехристианскими мотивами, что представлено на примере представлений о так называемом золотнике (матице) / māte. Проведенное исследование позволяет еще раз утверждать, что сходство между даже соседними традициями не обязательно объясняется заимствованиями, а скорее свидетельствует об общем происхождении и подобных формах воплощения единых смысловых элементов.

Ключевые слова: заговоры и заклинания, латышский фольклор, сравнительные исследования, сюжет и мотив, магические действия, роды и женские болезни

Summary

TATSIANA VALODZINA

LATVIAN AND BELARUSIAN HEALING CHARMS: IN SEARCH OF PARALLELS

Significant complex of Belarusian and Latvian charms’ motifs implements mental and semantic universalities, which are embodied in each of the traditions in a scope of charms’ fund.  The similarity is also based on the fact that the analyzed material dates back to the Baltic-Slavic area within the framework of a single Indo-European tradition. Possibly, the tracing of verbal material from the original,  often written in Latin, sources took place in different parts of Europe, which concerns, first of all, the reception of the biblical tradition. Plots and formulas of Christian subjects are not just similar, but appear to be local versions of a single plots and motifs fund, and expresses close proximity with the texts from other European regions, above all with German ones. Attention to certain functional groups of Belarusian and Latvian charms demonstrated the resemblance of the complexes associated with extra-Christian motifs, which is presented on the example of beliefs about the so-called “zolotnik” (matica) / māte. The study allows us to argue once again that the similarity between even neighboring traditions is not necessarily explained by borrowings, but rather evidences the common origin and similar forms of embodiment of common semantic elements. 

Keywords: charms and spells, Latvian folklore, comparative studies, plot and motive, magical actions, childbirth and women's diseases

* Памер праглядальніка дакумента можна мяняць, пацягнуўшы за правы ніжні яго кут
Калі праглядальнік пусты, паспрабуйце перазагрузіць старонку ці перайдзіце па спасылцы ў полі "Дзе пачытаць".
Гэта кэшаваныя старонка. Апошняя сінхранізацыя з базай - 27.07.2021 15:18:08

Маеце пытанне ці заўвагу? Напішыце ў каментары. Звяртаем увагу, што каментары са спасылкамі і ад неаўтарызаваных аўтараў прэмадэруюцца.

Відэакурсы па этнаграфіі

Самы час вучыцца анлайн! Нашы відэакурсы размешчаны на адукацыйнай платформе Stepik.org і акрамя відэа утрымліваюць праверачныя тэсты для самакантролю.

Запісацца

Выкладчык: Уладзімір Лобач

Аб’ём: 70 урокаў, 14 гадзін відэа, 127 тэставых пытанняў

Курс прапануе паглыбленае азнаямленне з этнічнай гісторыяй і этнакультурнай спецыфікай Беларусі. Прадстаўлены лекцыі па раздзелах і тэмах вучэбнай праграмы "Этнаграфія Беларусі", якая выкладаецца аўтарам у Полацкім дзяржаўным універсітэце.

Запісацца

Выкладчык: Зміцер Скварчэўскі

Аб’ём: 13 урокаў, 2 гадзіны відэа, 100 тэставых пытанняў

Сярод разнастайных аспектаў беларускай міфалогіі, прадметам курсу абраны персанажны код: боствы, духі, дэманічныя істоты, героі і т.п.