::
2015.04.24 — Па слядох Вялікадня / Інвентар НКС / livingheritage.by
Загаловак
Па слядох Вялікадня
Спасылка
Дата публікацыі
24.04.2015
Катэгорыя
рэпартажы
Анатацыя

На Вялікдзень у в. Бездзеж Драгічынскага раёна прайшла святочная імша, хросны ход ад старой царквы да новай і абрадавы карагод “Стрылка”, які мае статус нематэрыяльнай гісторыка-культурнай каштоўнасці Рэспублікі Беларусь.

Між тым, на іншым канцы Беларусі, у в. Віркаў Клічаўскага раёна, на Вялікдзень хадзілі валачобнікі. Уражаннямі са свята дзеліцца Жана Ачыновіч, загадчык аўтаклуба цэнтралізаванай клубнай сістэмы Клічаўскага раёна, кіраўнік аматарскага аб’яднання “Калагод”.

Поўны тэкст

Па слядох Вялікадня

На Вялікдзень у в. Бездзеж Драгічынскага раёна прайшла святочная імша, хросны ход ад старой царквы да новай і абрадавы карагод “Стрылка”, які мае статус нематэрыяльнай гісторыка-культурнай каштоўнасці Рэспублікі Беларусь.

З Вялікадня (у некаторых раёнах – з Дабравешчання) у Беларусі пачынаюцца "стрэльныя" карагоды. “Водзяць стралу” 40 дзён, а на Ушэсце “хаваюць”. “Ваджэнне стралы” складаецца з карагодаў пад адмысловыя “стрэльныя” песні. У Бездзежы, як і ў некаторых іншых раёнах, акцэнтаваны пачатак “стрэльнага” перыяду, а канец, “пахаванне стралы” – страчаны.

У Бездзежы сёлета карагод заводзілі супрацоўніцы музея “Бездзежскі фартушок”, частка бабуль у гэты час спявала са сцэны.

Алены Ляшкевіч

Фота з сёлетняй урачыстасці можна паглядзець тут.

Між тым, на іншым канцы Беларусі, у в. Віркаў Клічаўскага раёна, на Вялікдзень хадзілі валачобнікі. Уражаннямі са свята дзеліцца Жана Ачыновіч, загадчык аўтаклуба цэнтралізаванай клубнай сістэмы Клічаўскага раёна, кіраўнік аматарскага аб’яднання “Калагод”.

Здаўна ў вёсцы Віркаў Клічаўскага раёна на Вялікдзень, які тут завуць “Вяліканне” валачобнікі рабілі абыход двароў. Інфарманты распавядаюць, што даўней у валачобнікі хадзілі толькі мужчыны, у гурце абавязкова быў гарманіст. Пачынальнік зацягваў валачобную песню, якую падхоплівалі астатнія ўдзельнікі гурта. Так “валачыцца” маглі аж да рання, пераходзячы ад двара да двара. Дзе спявалі на вуліцы, а гаспадары выносілі свае пачастункі, у асноўным, кулічы і фарбаваныя яйкі, гарэлку, грошы, іншыя гасцінныя гаспадары нават маглі запрасіць за стол.

У Віркаве і зараз ёсць гурт. Праўда, у яго складзе толькі жанчыны. Арганізатарам гурта з’яўляецца Васькова Жанна Міхайлаўна – загадчыца мясцовага сельскага клуба. У гурце жанчыны розных прафесій: Аляхновіч Наталля Аляксееўна – прыбіральшчыца, Дубень Надзея Уладзіміраўна – бібліятэкарка, Умец Алена Генадзеўна – загадчыца крамы, Лапаціна Валянціна Леанідаўна – настаўніца. Песню спяваюць такую ж, як і раней спявалі ў вёсцы, пра курку-рабушку. Хаця па выніках шматгадовых экспедыцый валачобных песень сабрана шмат варыянтаў. У тэксце адной з песень ёсць словы “Валачобнікі валачыліся, памачыліся”. І гэтыя словы як бы выклікалі дождж. Сёлета пасля абыходу трох двароў пачаўся спачатку дробны дождж, а потым ужо лінуў як з вядра.

Сёлета ісці ў валачобнікі гурт дамовіўся ў панядзелак, бо ў нядзелю ў кожнай гаспадыні – хатнія справы: хрэснікі, якіх абавязкова трэба праведаць у гэты дзень, дзеці прыязджаюць з горада дахаты, каб адсвяткаваць Вялікдзень разам з бацькамі і роднымі. Каб падтрымаць суполку вёскі на дапамогу прыехаў аўтаклуб цэнтралізаванай клубнай сістэмы Клічаўскага раёна разам з творчымі работнікамі раённага Дома культуры і цэнтральнай раённай бібліятэкі. Няма зараз у вёсцы гарманістаў, што вельмі засмучае удзельніц гурта. 

Добра хадзіць валачобнікам у вёсцы Віркаў. Людзі тут гасцінныя, усюды добра сустрэнуць, без пачастункаў ніхто не адпусціць. Бабулі, якія самі раней хадзілі у валачобнікі, вельмі расчулена слухалі знаёмую з дзяцінства песню. Казалі “каб магла, дык і я б пайшла з вамі у валачобнікі”.

Шмат планаў у гурта па адраджэнні абрадаў і традыцый у сваёй вёсцы: жанчыны хочуць правесці абрад “Каляда на дуба”, адрадзіць танцавальныя вечарыны традыцыйных танцаў і працягваць калядаванні, якія адрадзіліся і штогод праводзяцца ў вёсцы. Канечне, у гэтых добрых пачынаннях з вялікай ахвотай суполку вёскі падтрымаюць творчыя работнікі цэнтралізаванай клубнай сістэмы.

Цікавая вёска Віркаў. Колькі разоў сюды ні прыязджай, знойдзеш што-небудзь новае, бо вельмі багатая гэта зямля на традыцыі, цікавая гісторыя ў Віркаўскай зямлі. На Каляды дарослыя тут ходзяць "у цыганы", а дзеці здзяйсняюць абрад "Куры", узяты пад ахову дзяржавы як нематэрыяльная гісторыка-культурная каштоўнасць. Радуе тое, што ёсць каму працягнуць традыцыі роднага краю.

Фота з сёлетняга валачобніцтва ў Віркаве можна паглядзець тут.

Дзякуем аўтарам за матэрыялы!


СМІ
Аўтар(ы)
Карта
Звязаныя лакацыі
Тэмы
Гэта кэшаваныя старонка. Апошняя сінхранізацыя з базай - 11.09.2019 15:23:35

Каментароў — 0

Запрашаем да абмеркавання! Звяртаем увагу, што каментары са спасылкамі і ад неаўтарызаваных аўтараў прэмадэруюцца.

Аўтарызавацца можна праз

Перайсці да абмеркавання гэтай старонкі.

* УВАГА! Партал ETHNO.by не прадугледжвае тэхнічнай магчымасці каментавання на старонках партала. Абмеркаванне матэрыялаў партала цалкам ажыццяўляецца сродкамі вонкавага сэрвіса Disqus.com, уладальнік каторага, паводле Пастановы Савета Міністраў РБ №850 ад 23.11.2018 нясе адказнасць за ідэнтыфікацыю карыстальнікаў і іх каментары.