::
2014.02.08 — Ці быць "Берагіні"? І якой... / Культура — штотыднёвая грамадска-асветнiцкая газета
Загаловак
Ці быць "Берагіні"? І якой...
Спасылка
Дата публікацыі
08.02.2014
Катэгорыя
публіцыстыка
Поўны тэкст

Ці быць "Берагіні"? І якой...

№ 6 (1132) 08.02.2014 - 14.02.2014 г

Мікола Козенка, этнахарэограф, аўтар ідэі, навуковы і мастацкі кіраўнік рэспубліканскіх праектаў Фестывалю фальклорнага мастацтва “Берагіня”Больш за трыццаць гадоў таму, калі я ў сваіх праектах імкнуўся ўкараняць у практыку ідэі аднаўлення і пераймання традыцыйных мастацкіх праяў (спачатку — найперш харэаграфіі) мясцовай культуры, быў упэўнены, што гэтая праца дасць плён. Так яно і атрымалася! Па-першае, нарадзіўся і сцвердзіў сябе на Беларусі фальклорны фестывальны рух “Берагіня”. Па-другое, што паказальна, актыўна прабіваецца ініцыятыва ўваходжання ў беларускасць менавіта “знізу”. І гэта радуе.

Напрыклад, у рамках рэспубліканскай “Берагіні” (2012 — 2014 гг.) на Брэстчыне ў традыцыйным рэгіянальным фестывалі фальклорнага мастацтва “Радавод” (арганізатар — упраўленне адукацыі аблвыканкама) удзельнічалі 19 тысяч школьнікаў; у Гомельскай вобласці абласным цэнтрам культуры рэгулярна праводзіцца конкурс выканаўцаў беларускага народнага танца, у якім з кожным разам павялічваецца колькасць танцавальных пар, нават носьбітаў танцавальнай культуры. У рамках “Берагіні” на Міншчыне нядаўна быў праведзены першы конкурс беларускага танца “Мінская кадрыля”. Летась у снежні ў сталіцы ўпершыню за ўсю гісторыю берагінскага фестывальнага руху адбыўся супольна падрыхтаваны грамадскімі арганізацыямі Конкурс беларускага народнага танца сярод моладзі і выканаўцаў старэйшага ўзросту “Мяцеліца”.

На ўвесь голас заяўляюць пра сябе самаарганізаваныя маладзёжныя фальклорныя суполкі (“Талака” — у Гомелі; “Гуда”, “Сіта”, “На таку”, “Яварына” — у Мінску, і г. д.). На радзіме этнографа Паўла Шпілеўскага (Любанскі раён) штогод ладзіцца фальклорны летнік з удзелам аматараў танца з Беларусі, Расіі, Прыбалтыкі.

Значная роля ў фестывальным руху належыць кафедры этналогіі і фальклору Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта культуры і мастацтваў, супрацоўнікі якой, акрамя мноства іншых навукова-метадычна-практычных мерапрыемстваў, штогод праводзяць у рамках міжнароднай канферэнцыі “Аўтэнтычны фальклор: праблемы бытавання, вывучэння, пераймання” канцэрты аўтэнтычнага мастацтва “Фальклор беларускай глыбінкі”, майстар-класы, танцавальныя вечары…

Але… Сённяшнія факты даюць мне падставу з трывогай казаць аб магчымым хуткім калі не сконе “Берагіні”, дык яе відазмяненні. У лепшым выпадку, яна можа праводзіцца ў фармаце абласнога ці раённага свята. Чаму? Прычын багата. Сярод асноўных — адсутнасць зацікаўленасці да гэтага фестывалю з боку сузаснавальнікаў. На жаль, пэўныя падраздзяленні таго ж Міністэрства культуры рэгулярна спазняюцца з падрыхтоўкай матэрыялаў да загада аб правядзенні фестывалю.

“Берагіня” — фестываль самабытнай канцэпцыі, супрацьлеглай фестывалям самадзейных кірункаў, і патрабуе іншага арганізацыйнага ды мастацкага праяўлення. Ён грунтуецца на прынцыпах выяўлення, аднаўлення, пераймання і папулярызацыі народнага мастацтва малой радзімы. Ён — адзіны ў краіне сістэмны фестываль, які скіраваны на аўтэнтычныя формы народнай культуры, комплексную мастацкую адукацыю і выхаванне дзяцей, падлеткаў, навучэнскай і працоўнай моладзі сродкамі мастацкіх традыцый ва ўсіх іх мясцовых каранёвых праявах. “Берагіня” патрабуе працяглай мэтанакіраванай падрыхтоўкі адначасова па розных напрамках творчай дзейнасці: у заключным туры кожны калектыў удзельнічае ў чатырох праграмах (танец, музыка, спевы, ДПМ) і амаль у 20 намінацыях, акрамя гэтага, яны павінны быць апрануты ў этнічныя касцюмы, якія, як вядома, вар’іруюцца ў кожнай мясцовасці.

На маё перакананне, “Берагіня” не можа далей існаваць як рэспубліканскі фестываль у прынятай сёння канцэпцыі яшчэ і таму, што ўжо доўгі час ніхто ёй не займаецца, хаця ёсць рэспубліканская ўстанова “Інстытут культуры Беларусі”, якой прызначана па профілі займацца народнай культурай і традыцыйным мастацтвам карэннага этнасу. Няма пакуль у краіне і саюза фалькларыстаў, які ўзяў бы частку функцый на сябе.

Упэўнены, нам патрэбна дзяржаўная праграма “Традыцыйная культура і моладзь Беларусі”, праект якой па рашэнні калегіі Міністэрства культуры за № 06 ад 27.06.2012 г. павінен быў быць падрыхтаваны яшчэ да студзеня 2013 г. Спадзяюся, што ў гэтым дакуменце знайшлося б месца і “Берагіні”, і практычным дзеянням па вяртанні ў сістэму адукацыі этнашкол.

“Берагіня” павінна існаваць, калі ўлічыць, што гэты фестываль значыцца ў Плане мерапрыемстваў па рэалізацыі Канцэпцыі нацыянальнай бяспекі Рэспублікі Беларусь, зацверджанага распараджэннем Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь.

Фота Кастуся ДРОБАВА

СМІ
Аўтар(ы)
Звязаныя калектывы (гурты, установы)
Карта
Звязаныя лакацыі
Тэмы

Каментароў — 0

Запрашаем да абмеркавання! Звяртаем увагу, што каментары са спасылкамі і ад неаўтарызаваных аўтараў прэмадэруюцца.

Аўтарызавацца можна праз

Перайсці да абмеркавання гэтай старонкі.

* УВАГА! Партал ETHNO.by не прадугледжвае тэхнічнай магчымасці каментавання на старонках партала. Абмеркаванне матэрыялаў партала цалкам ажыццяўляецца сродкамі вонкавага сэрвіса Disqus.com, уладальнік каторага, паводле Пастановы Савета Міністраў РБ №850 ад 23.11.2018 нясе адказнасць за ідэнтыфікацыю карыстальнікаў і іх каментары.