:: calculation
2013
Загаловак text
Рэцэпт хлеба Сцепаніды Лупач з Глыбоцкага раена ўключаны ў Дзяржаўны спіс нематэрыяльных гісторыка-культурных каштоўнасцяў Рэспублікі Беларуси
Спасылка embed
Дата публікацыі date
28.01.2013
Катэгорыя category
публіцыстыка
Поўны тэкст text

Рэцэпт хлеба Сцепаніды Лупач з Глыбоцкага раена ўключаны ў Дзяржаўны спіс нематэрыяльных гісторыка-культурных каштоўнасцяў Рэспублікі Беларусь


 

 

 

Нядаўна ўнікальная традыцыйная тэхналогія выпечкі жытняга хлеба, якой валодае Сцепаніда Лупач (на фота ўверсе) з Глыбоцкага раёна, уключана ў Дзяржаўны спіс нематэрыяльных гісторыка-культурных каштоўнасцяў Рэспублікі Беларусь. Па слядах гэтай навіны мы звязаліся з вёскай Дзеркаўшчына.

 

С. Лупач сцвярджае, што рэцэпт выпечкі хлеба ў іх родзе перадаваўся ад пакалення да пакалення на працягу апошніх 200 гадоў. У чым яго галоўны сакрэт?

 

– Па-першае, трэба добра вымесіць цеста, – кажа гаспадыня. – Зараз многія налаўчыліся выпякаць хлеб па-сучаснаму. Дабаўляюць дрожджы, штучныя інгрэдыенты, пякуць у мікрахвалёўцы, спецыяльнай хлебапечцы. Кажуць, смачна. Але матуля нас навучыла рабіць яго ў печы без дражджэй, на рошчыне. Праўда, гэта складаней, ды і часу траціцца больш. На першым бохане абавязкова раблю крыжык, таму і атрымліваецца на радасць. Падовы хлеб пяку на лістах клёна, аеру, дуба.

 

А яшчэ Сцепаніда Аляксандраўна ўмее пячы хлеб з салам, які называе «бутэрбродам». Паміж слаёў цеста кладзе кавалачкі сала, якое потым запякаецца. Апетытна, смачна.

 

Нарадзілася С. Лупач у Кобрынскім раёне Брэсцкай вобласці ў шматдзетнай сялянскай сям’і. Пасля заканчэння школы нейкі час працавала на цагельным заводзе. У 20 гадоў прыехала на Глыбоччыну да сястры Таццяны ў госці. Ёй спадабаліся прыгожыя краявіды, ветлівыя мясцовыя жыхары. Вось і вырашыла застацца. Адной з першых пакупак была дзежка для прыгатавання хлеба.

 

Сцепаніда Аляксандраўна працавала ў Тумашаўскім сельсавеце, магазіне, атрымала ў Полацку дыплом таваразнаўцы прамысловых і харчовых тавараў. Пакуль дзеткі, а іх у сям’і трое, былі малыя, жанчына часта мяняла месцы працы. Была загадчыцай клуба, поварам у школе, дзіцячым садзе.

 

– З цягам часу, – узгадвае яна, – мода на дамашні хлеб прайшла. І вось аднойчы, тады я працавала загадчыцай клуба-бібліятэкі ў Заваротах, былы начальнік аддзела культуры Глыбоцкага райвыканкама Марыя Паляк сказала, што на выставу нацыянальнай кухні «Беларускія прысмакі» трэба спячы хлеб. Прыйшла дадому і ўзялася за справу. Аказалася, што з гадамі навыкі не страціла. З таго часу і пяку.

 

Знатакоў дамашняга хлеба, як сцвярджае С. Лупач, на Глыбоччыне не злічыць. Сярод іх і старшыня райвыканкама Алег Морхат, і кіраўнікі мясцовых гаспадарак. Сцепаніда Аляксандраўна выпякала каравай да Дня беларускага пісьменства ў Глыбокім, для выстаў народнай творчасці, сустрэчы замежных гасцей, напрыклад, удзельнікаў Міжнароднага каталіцкага фестывалю хрысціянскіх фільмаў і тэлепраграм «Магніфікат». Настаяцель глыбоцкага сабора Раства Прасвятой Багародзіцы нават адвёз некалькі боханаў у Іерусалім. Асвяціўшы іх каля Гроба Гасподняга, раздаў вернікам.

 

Па словах метадыста раённага арганізацыйна-метадычнага цэнтра аддзела культуры райвыканкама Наталлі Нікіфаровіч, Сцепаніду Лупач часта запрашаюць на семінары, творчыя вечарыны, сустрэчы з народнымі майстрамі.

 

Дзякуючы таму, што яе тэхналогія прызнана нематэрыяльнай культурнай спадчынай Беларусі, магчыма, у хуткім часе ў Дзеркаўшчынскай школе будзе створаны факультатыў па вывучэнні прыгатавання мясцовых страў, пры Цэнтры культуры ці бібліятэцы
з’явіцца экспазіцыя, прысвечаная гэтай тэме. Ёсць задума правесці ў вёсцы фэст традыцыйнай кухні Глыбоччыны.

 

Застаецца дадаць, што ў Дзяржаўны спіс нематэрыяльных каштоўнасцяў таксама ўключана і тэхналогія прыгатавання стравы «Масляны баран». Робяць яе у вёсцы Мацюкова Глыбоцкага раёна. З дамашняй смятаны Тэрэса Струй (на фота ўнізе) разам з дачкой Марынай Хрол збіваюць масла, з якога потым мадэлююць «барана» з густой, кучаравай воўнай, васковымі рожкамі. Да таго ж Тэрэса Янаўна па старадаўніх рэцэптах вырабляе клінковы сыр, тварог, рулі, драныя бліны з мясам (пыжы).

 

Умелых, здольных людзей на Глыбоччыне шмат. А гэта азначае, што праславяць яны свой край яшчэ не раз.

 

Дзіяна Берніковіч, «НС». Фота Наталлі Нікіфаровіч.

СМІ app
Аўтар(ы) app
Карта calculation
Звязаныя лакацыі app
Тэмы app
Гэта кэшаваныя старонка. Апошняя сінхранізацыя з базай - 04.11.2018 12:21:23

Каментароў — 0

Запрашаем да абмеркавання! Звяртаем увагу, што каментары са спасылкамі і ад неаўтарызаваных аўтараў прэмадэруюцца.

Аўтарызавацца на форуме можна праз

Перайсці да абмеркавання гэтай старонкі на форуме.

* УВАГА! Партал ETHNO.by не прадугледжвае тэхнічнай магчымасці каментавання на старонках партала. Абмеркаванне матэрыялаў партала цалкам ажыццяўляецца на вонкавым сэрвісе Disqus.com, уладальнік каторага, паводле Пастановы Савета Міністраў РБ №850 ад 23.11.2018 нясе адказнасць за ідэнтыфікацыю карыстальнікаў і іх каментары.