:: calculation
2013
Загаловак text
Пранесці намётку
Спасылка embed
Дата публікацыі date
25.05.2013
Катэгорыя category
публіцыстыка
Анатацыя text

Здаецца, што мы ведаем пра беларусаў амаль усё, але наша нацыянальная культура працягвае адкрываць даследчыкам свае таямніцы. Так адбылося і з абрадам вёскі Папшычы Глыбоцкага раёна. Гэты абрад, як аказалася, з’яўляецца адной з нешматлікіх праяў традыцыйных архаічных практык.'

Поўны тэкст text

Пранесці намётку

№ 21 (1095) 25.05.2013 - 31.05.2013 г

Глыбоччына: нечаканы ракурс традыцыі

Здаецца, што мы ведаем пра беларусаў амаль усё, але наша нацыянальная культура працягвае адкрываць даследчыкам свае таямніцы. Так адбылося і з абрадам вёскі Папшычы Глыбоцкага раёна. Гэты абрад, як аказалася, з’яўляецца адной з нешматлікіх праяў традыцыйных архаічных практык.'


Штогод у Папшычах на свята Спаслання Духа Святога на апосталаў (па календары каталіцкай канфесіі) мясцовыя жыхары “носяць намётку”. Вяскоўцы збіраюцца ля прыдарожнага крыжа, пасля непрацяглых спеваў разгортваюць белае палатно — “намётку”. На яго кладуць грашовыя ахвяраванні, затым урачыстая працэсія са спевам накіроўваецца да могілкавай капліцы, дзе адбываецца святая імша. Цікава, што права несці намётку маюць толькі дзеці. Папшычане вераць у моц намёткі, у тое, што яна засцерагае вёску ад хваробаў і бед.

 

У памяці людзей захавалася паданне аб узнікненні гэтага абраду, якое мы пачулі ад Марыі Францаўны Кушнярэвіч, 1941 г. н.: “…Нашто носяць, гэтак нашыя бацькі казалі. Ну, гэта яшчэ не знаю, да вайны, ці гэта… Страшная хвароба была — халера. Усіх людзей сплош радам. Ну, што рабіць? Ужо тут блізка і гэта… Сабралася вёска. За ноч выткалі палатно. Ну, якое там што ў каго было, зняслі там і выткалі. І што рабіць? Ля вёскі была дарога вакруг даўней, круга вёскі хадзілі. Ну, сабраліся ўсе і пашлі гэтай [дарогай]. І ружанец і мадлітвы і пашлі круга вёскі ўжо прасіць Бога, каб абараніў ад гэтай халеры. І праз нескалька, ну, і цішына. Ніякія ўжо [не ўміралі]. У Зялезьках уміралі, там радам гэтыя. Уміралі, уміралі. Тады некаму тут са старых саснілася, гэта, хвароба. Кажыць: “Чаго ты прычапілася?!” (Ну, дзе ўміралі.) Ідзі ў Папшычы! (Што тут ніхто не ўміраіць). Кажыць: “Не пайду. Там рыжы сабака круга вёскі лётаіць”. Ну, і ніхто не памёр”.

 

Сёлета абрад у Папшычах праходзіў 19 мая. Для яго вывучэння і фіксацыі былі запрошаны прадстаўнікі Нацыянальнай акадэміі навук і Інстытута культуры Беларусі.

 

Спадзяёмся, што агульнымі намаганнямі абрад будзе ўключаны ў Дзяржаўны спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Рэспублікі Беларусь і ўзяты пад ахову дзяржавы.

 

Дзяніс ФІЛІПЧЫК

 

На здымках: эпізоды абраду "Намёткі".

 

Фота Таццяны МАРМЫШ

СМІ app
Аўтар(ы) app
Звязаныя калектывы (гурты, установы) app
Карта calculation
Звязаныя лакацыі app
Тэмы app
Гэта кэшаваныя старонка. Апошняя сінхранізацыя з базай - 09.11.2018 15:24:06

Каментароў — 0

Запрашаем да абмеркавання! Звяртаем увагу, што каментары са спасылкамі і ад неаўтарызаваных аўтараў прэмадэруюцца.

Аўтарызавацца на форуме можна праз

Перайсці да абмеркавання гэтай старонкі на форуме.

* УВАГА! Партал ETHNO.by не прадугледжвае тэхнічнай магчымасці каментавання на старонках партала. Абмеркаванне матэрыялаў партала цалкам ажыццяўляецца на вонкавым сэрвісе Disqus.com, уладальнік каторага, паводле Пастановы Савета Міністраў РБ №850 ад 23.11.2018 нясе адказнасць за ідэнтыфікацыю карыстальнікаў і іх каментары.