::
2017.01.06 — Як паміраў цар Ірад: калядаванне на польскім Разточэ (фота, відэа) / Газета "Новы Час" (novychas.by)
Загаловак
Як паміраў цар Ірад: калядаванне на польскім Разточэ (фота, відэа)
Спасылка
Дата публікацыі
06.01.2017
Катэгорыя
рэпартажы
Анатацыя

6 студзеня завяршаюцца каталіцкія Каляды. У шматлікіх гарадах і вёсках Еўропы праходзяць урачыстыя шэсці Трох Каралёў. На Разточэ (польскі рэгіён на мяжы Люблінскага ваяводства і Украіны) амаль кожны дзень каляднага перыяду адзначаўся адрознай дзеяй: паказвалі батлейку, спектаклі на біблейскую тэматыку, хадзілі з калядкамі дзеці, дзяўчаты, скаўты і пажарныя, насілі зорку, вадзілі казу ды іншых персанажаў. Аматары з Любліна, Шчэціна, Рацібожа і Мінска аднавілі калядны спектакль Herody і паказалі ў вёсках, дзе з ім абыходзілі хаты яшчэ пакаленне таму.

 

Поўны тэкст

6 студзеня завяршаюцца каталіцкія Каляды. У шматлікіх гарадах і вёсках Еўропы праходзяць урачыстыя шэсці Трох Каралёў. На Разточэ (польскі рэгіён на мяжы Люблінскага ваяводства і Украіны) амаль кожны дзень каляднага перыяду адзначаўся адрознай дзеяй: паказвалі батлейку, спектаклі на біблейскую тэматыку, хадзілі з калядкамі дзеці, дзяўчаты, скаўты і пажарныя, насілі зорку, вадзілі казу ды іншых персанажаў. Аматары з Любліна, Шчэціна, Рацібожа і Мінска аднавілі калядны спектакль Herody і паказалі ў вёсках, дзе з ім абыходзілі хаты яшчэ пакаленне таму.

Спачатку ў хату забягае Каза, што «памірае» і «ўваскрасае». Гэта частка калядавання мае дахрысціянскія карані. Далей пачынаюцца ўласна Herody. Сюжэт будуецца на новазапаветным сюжэце: цар Ірад загадвае жаўнерам забіць немаўлятак. На гэтым адпаведнасць Бібліі бадай што заканчваецца: з’яўляецца Д’ябал, а за ім — Смерць, што карае грэшнага Ірада.

 











Большасць хат упрыгожаныя да Калядаў. Болей за тое, убраную ялінку я заўважыла нават на могілках. Лампадкі для памерлых у калядны час таксама адпавядаюць тэматыцы часу.

Подпіс да малюнка (калі не змяняць, подпіс будзе выдалены аўтаматычна)







 

На Разточэ недзвычай прыгожыя пейзажы і вельмі адкрытыя людзі — бадай што, як і ўсюды на вёсцы.


 

 



Самую непасрэдную рэакцыю выклікаў персанаж Смерць: пабачыўшы яе, гаспадары жартавалі: «Усе праходзьце ў хату, а вось гэтай нам ня трэба!»; «Сухавэнджаная, ты да каго? Мо да мяне ўжо?». Калі я пасля выканання гэтай ролі зняла маску, гаспадары пазналі мяне: «А вось гэтую пані мы бачылі ўжо, па могілках хадзіла, але так апранутая не была і касы не мела». Каляднікі аджартаваліся: «Ну, а дзе ж ёй, Смерці, яшчэ хадзіць, як не па могілках! Усё інвентарызавала, хто ёсць, каго няма».

У вёсках, па якіх мы калядавалі, здаўна прынята было даваць каляднікам не ежу, а грошы. Таму «ўлоў» за першы дзень быў немалы: 440 злотых (каля 100 еўра).

 

 



Летась арганізатары калядавання сабранае выдаткавалі на друк кнігі аб традыцыйнай музыцы Разточэ, якая стала кароткім офлайн варыянтам онлайн энцыклапедыі muzykaroztocza.pl.

Кнігу прэзентавалі ў шэрагу вёсак наваколля, таму шмат хто з гаспадароў пазнаваў каляднікаў, ды і прымалі іх ужо не першы год: сябры грамадскай арганізацыі «Towarzystwo dla natury i człowieka» калядуюць на Разточэ з 2007 года. Былі і сумныя выпадкі: пазнаўшы каляднікаў, адзін гаспадар згадаў леташні абыход і выбачыўся, што не можа прыняць, бо нядаўна памерла цешча. Гэтай забароны прытрымліваюцца і ў Беларусі: хату, дзе за год быў нябожчык, каляднікі мінаюць.


 

 


 

 



СМІ
Аўтар(ы)
Звязаныя калектывы (гурты, установы)
Тэмы
Гэта кэшаваныя старонка. Апошняя сінхранізацыя з базай - 12.09.2019 11:37:48

Каментароў — 0

Запрашаем да абмеркавання! Звяртаем увагу, што каментары са спасылкамі і ад неаўтарызаваных аўтараў прэмадэруюцца.

Аўтарызавацца можна праз

Перайсці да абмеркавання гэтай старонкі.

* УВАГА! Партал ETHNO.by не прадугледжвае тэхнічнай магчымасці каментавання на старонках партала. Абмеркаванне матэрыялаў партала цалкам ажыццяўляецца сродкамі вонкавага сэрвіса Disqus.com, уладальнік каторага, паводле Пастановы Савета Міністраў РБ №850 ад 23.11.2018 нясе адказнасць за ідэнтыфікацыю карыстальнікаў і іх каментары.