:: calculation
2013
Загаловак text
Калядны Абрад «Шчадрэц» (в. Рог Салігорскага р-на Мінскай вобл.)
Спасылка embed
Дата публікацыі date
13.01.2013
Катэгорыя category
публіцыстыка
Анатацыя text

Самабытная вёска Рог на Беларускім Палессі месціцца каля Чырвонага возера. Гэтыя тэрыторыі вызначаюцца спецыфічнай захаванасцю старажытных праяў каляндарна-песеннай культуры. Адна з іх – навагоднія песенна-віншавальныя абходы – «Шчадрэц».

Поўны тэкст text

Калядны Абрад «Шчадрэц» (в. Рог Салігорскага р-на Мінскай вобл.)

Самабытная вёска Рог на Беларускім Палессі месціцца каля Чырвонага возера. Гэтыя тэрыторыі вызначаюцца спецыфічнай захаванасцю старажытных праяў каляндарна-песеннай культуры. Адна з іх – навагоднія песенна-віншавальныя абходы – «Шчадрэц».

Абыходны абрад «Шчадрэц» («Шчодрык») праводзіцца на багатую куццю (13 студзеня). Магутным фактарам захавання традыцыі ў часе выступае песенны кампанент рытуальнага абходу, увасоблены ў віншавальных «шчадроўных» песнях для гаспадара і яго сям’і, песнях, суправа­джаючыя рытуальныя скокі «казы». Віншавальныя напевы выконваюцца «шумна», у выгуковай манеры. Для выканальніцкага стылю ўласціва тэмбрава-дынамічная яркасць, элементы гетэрафоннай фактуры.

Шчадраванне адбываецца з удзелам традыцыйных маскіраваных персанажаў, як зааморфных – «казы», «жураўля», «каня», так і антрапаморфных – «дзеда», «бабы», «цыгана» і «цыганкі» з «дзіцём» (лялькай) у «калысцы». Маска казы ў абрадзе здаўна лічыцца асноўным сімвалам пладавітасці і жыццёвай энергіі. Найбольш унікальны персанаж у гурце шчадравальнікаў – «дзед» і яго берасцяная маска, аналагаў якой больш няма на Беларусі. Маску вырабляюць з цэльнага кавалка бяросты, знешні бок якой застаецца ўнутры, а ўнутраны – звонку маскі. Зверху яе ўмацоўваюць крыж-на-крыж таксама дзвюма палоскамі бяросты, выразаюць дзіркі для вачэй, рота і носа.

Абрад «Шчадрэц» у в. Рог існуе ў жывым выглядзе, ёсць пэўныя ўмовы для яго захавання: носьбіты традыцый і пераемнікі, у першую чаргу, вучні Краснабярэжскай сярэдняй школы-садка і іх настаўнік А.Л. Дубіцкі.

З фотаальбомам Калядны абрад "Шчадрэц" можна азнаёміцца тут.

СМІ app
Карта calculation
Звязаныя лакацыі app
Тэмы app
Гэта кэшаваныя старонка. Апошняя сінхранізацыя з базай - 08.09.2018 07:33:29

Каментары

Будзем радыя заўвагам і ўдакладненням! Але каментары ад ананімаў і каментары са спасылкамі перад публікацыяй праходзяць прэмадэрацыю.