::
2018.12.30 — Ніты, пераборы, уткі… / Культура — штотыднёвая грамадска-асветнiцкая газета
Загаловак
Ніты, пераборы, уткі…
Спасылка
Дата публікацыі
30.12.2018
Катэгорыя
публіцыстыка
Поўны тэкст
На Воранаўшчыне і дасёння мясцовы люд засцілае мэблю або вешае на сцены тканыя посцілкі і дываны. Ужываюць іх і на вяселлі, і падчас пахавання — ва ўсе важныя моманты жыцця. Неўзабаве традыцыйныя тэхнікі ткацтва з таго краю атрымаюць статус нематэрыяльнай гісторыка-культурнай каштоўнасці. Такое рашэнне было прынятае 19 снежня на пасяджэнні Рэспубліканскай навукова-метадычнай рады па пытаннях гісторыка-культурнай спадчыны.

 

/i/content/pi/cult/725/15796/11.JPG

Пра традыцыйныя ткацкія тэхнікі вырабу каляровых узорных посцілак і дываноў у аграгарадку Пагародна распавяла метадыст па музеях і гісторыка-культурнай спадчыне Воранаўскага раённага цэнтра культуры і народнай творчасці Ірына Янкелайць. У гэтым паселішчы жыве народны майстар Рэспублікі Беларусь Станіслава Міхно, якая перадае сваё ўмельства наступным пакаленням майстроў.

Адна з гэтых пераемніц, хормайстар Пагародненскага цэнтра культуры і народнай творчасці Анжэла Ладыш, прачытала міні-лекцыю, прысвечаную асноўным узораўтваральным тэхнікам ткацтва. Як выявілася, гэта цэлая навука, і хіба спецыяліст можа адрозніць, скажам, двухслойнае ткацтва з паліхромнымі ўтковымі палосамі ад двухбаковага перабору на дзвюх нітах з адной прыціскной ніткай і двума кантраснымі па колеры ўткамі.

Тым не менш, ахвотныя гэтую навуку спасцігнуць, на шчасце, знаходзяцца. Сёння ў Пагародне — трое носьбітаў мясцовай тэхнікі, а таксама дзевяць пераемнікаў, працуе школа ткацтва. Як адзначылі падчас дыскусіі члены рады, вельмі важна, што ў той вёсцы не проста жывуць асобныя майстры, якія валодаюць тэхнікай ткацтва, але існуе супольнасць, якая захоўвае гэтую традыцыю — а на сёння тое для Беларусі з’ява вельмі рэдкая. Хаця яшчэ паўстагоддзя таму такіх вёсак у Панямонні было багата.

/i/content/pi/cult/725/15796/12.jpg

Гэта не першая ў Беларусі мясцовая традыцыя ткацтва, якая атрымае статус элемента нематэрыяльнай спадчыны. У Дзяржспіс ужо ўключаны белаўзорыстае ткацтва Панямоння, ткацтва падвойных дываноў у вёсках Гудзевічы Мастоўскага раёна і Падбела Камянецкага раёна і гэтак далей. Але посцілкі і дываны з Пагародна — усё ж адметныя. І перадусім яны вабяць вока разнастайнасцю колераў і кампазіцый узораў.

Гэта адзначыла і выкладчык Беларускай дзяржаўнай акадэміі мастацтваў Ірына Мазюк, якая выступіла на пасяджэнні ў якасці эксперта. На яе думку, асаблівасці ўзораў на посцілках і дыванах з Воранаўшчыны падкрэсліваюць іх сувязь з балцкай мастацкай традыцыяй.

Варта адзначыць, што незадоўга да гэтага пасяджэння Рэспубліканскай навукова-метадычнай рады яе склад быў істотна зменены і пашыраны. Новы старшыня рады, намеснік міністра культуры Рэспублікі Беларусь Сяргей Шарамецьеў падкрэсліў: чым больш упэўненай і адкрытай будзе пазіцыя рады, тым большай будзе яе грамадская вага. Таксама было адзначана, што неабходна развіваць працу на міжнародным узроўні і рабіць прапановы для ўнясення аб’ектаў нашай краіны ў спіс сусветнай спадчыны UNESCO.

Звяртаючыся да работнікаў культуры Воранаўшчыны, старшыня рады заклікаў іх актыўна ўдзельнічаць у захаванні, распаўсюджванні і папулярызацыі элементаў нематэрыяльнай спадчыны. І ахвотна верыцца, што гэты заклік пачуты. Як адзначыла Анжэла Ладыш, трэба імкнуцца да таго, каб тэхнікі ткацтва каляровых узорных посцілак з Пагародна зрабіліся брэндам Воранаўшчыны, ды і ўсёй Беларусі.

 Аўтар: Антон РУДАК
СМІ
Аўтар(ы)
Карта
Звязаныя лакацыі
Тэмы
Гэта кэшаваныя старонка. Апошняя сінхранізацыя з базай - 10.01.2021 07:55:40

Маеце пытанне ці заўвагу? Напішыце ў каментары. Звяртаем увагу, што каментары са спасылкамі і ад неаўтарызаваных аўтараў прэмадэруюцца.

Відэакурсы па этнаграфіі

Самы час вучыцца анлайн! Нашы відэакурсы размешчаны на адукацыйнай платформе Stepik.org і акрамя відэа утрымліваюць праверачныя тэсты для самакантролю.

Запісацца

Выкладчык: Уладзімір Лобач

Аб’ём: 70 урокаў, 14 гадзін відэа, 127 тэставых пытанняў

Курс прапануе паглыбленае азнаямленне з этнічнай гісторыяй і этнакультурнай спецыфікай Беларусі. Прадстаўлены лекцыі па раздзелах і тэмах вучэбнай праграмы "Этнаграфія Беларусі", якая выкладаецца аўтарам у Полацкім дзяржаўным універсітэце.

Запісацца

Выкладчык: Зміцер Скварчэўскі

Аб’ём: 13 урокаў, 2 гадзіны відэа, 100 тэставых пытанняў

Сярод разнастайных аспектаў беларускай міфалогіі, прадметам курсу абраны персанажны код: боствы, духі, дэманічныя істоты, героі і т.п.