::
2018.12.20 — Как новогодние снежинки связаны с белорусской традицией / СБ. Беларусь сегодня / Советская Белоруссия / Рабочий
Загаловак
Как новогодние снежинки связаны с белорусской традицией
Спасылка
Дата публікацыі
20.12.2018
Катэгорыя
навіны
Поўны тэкст

Папяровыя цуды

Беласнежныя анёлы і домікі, елачкі і сняжынкі, зоркі і шары — напярэдадні Новага года шыбы дзіцячых садкоў, школ і жылых дамоў пачынаюць “ажываць” рознымі папяровымі цудамі. Традыцыя выразаць з паперы не новая. Выцінанка, а менавіта так называецца гэты від дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва, з’явілася на тэрыторыі Беларусі ў сярэдзіне ХІХ стагоддзя. Найбольшую папулярнасць яна набыла ў пасляваенныя гады. Адчуваючы недахоп у многіх матэрыялах, але жадаючы хоць неяк упрыгожыць жыллё, нашы бабулі і дзядулі выкарыстоўвалі тое, што было пад рукамі, і ў першую чаргу — паперу. З яе рабілі фіранкі, сурвэткі, упрыгожванні для абразоў і многае іншае. Сёння выцінанка спрабуе сябе ў абсалютна нечаканых рэалізацыях. Ёю афармляюць ёлачныя цацкі, завушніцы і многае іншае.

Выразаюць з паперы ў многіх краінах. Але ў кожнай — па-свойму. Беларуская выцінанка мае свае адметныя асаблівасці. Сярод іх — прынцып шматразовага складвання, стварэнне нават самай складанай выявы з парэзак простых геаметрычных форм, сіметрычнасць узору, дэкаратыўнасць і, галоўнае, стылізаванасць. Прадметы ў выцінанцы не проста адлюстроўваюцца — яны дэкаратыўна асэнсоўваюцца, ім надаюцца форма, стыль.
Існуюць у нашай краіне і зусім унікальныя традыцыі. Да прыкладу, навагрудская выцінанка-выбіванка — адметная тэхніка “выбівання” пэўнага малюнку на паперы з дапамогай спецыяльных інструментаў: долата, расплюшчанага цвіка, металічнай трубачкі ці вострай алюміневай трубачкі. Асновай вырабаў з’яўляецца ромбападобная сетка, якая імітуе ячэйкі гардзіннага палатна, вязанага з нітак. На ёй размяшчаюцца сіметрычныя буйныя кветкі, птушкі, матылькі, а па краях выбіваюцца зубчыкі. Раней такія фіранкі вешалі на вокны і ў чырвоным куце. Сёння вырабы ў тэхніцы навагрудскай выцінанкі-выбіванкі ўспрымаюцца як унікальныя творы мастацтва. Чатыры гады таму традыцыі быў нададзены статус нематэрыяльнай гісторыка-культурнай каштоўнасці Беларусі.

mila@sb.by
СМІ
Аўтар(ы)
Звязаныя лакацыі
Тэмы
Гэта кэшаваныя старонка. Апошняя сінхранізацыя з базай - 29.04.2021 20:43:25

Маеце пытанне ці заўвагу? Напішыце ў каментары. Звяртаем увагу, што каментары са спасылкамі і ад неаўтарызаваных аўтараў прэмадэруюцца.

Відэакурсы па этнаграфіі

Самы час вучыцца анлайн! Нашы відэакурсы размешчаны на адукацыйнай платформе Stepik.org і акрамя відэа утрымліваюць праверачныя тэсты для самакантролю.

Запісацца

Выкладчык: Уладзімір Лобач

Аб’ём: 70 урокаў, 14 гадзін відэа, 127 тэставых пытанняў

Курс прапануе паглыбленае азнаямленне з этнічнай гісторыяй і этнакультурнай спецыфікай Беларусі. Прадстаўлены лекцыі па раздзелах і тэмах вучэбнай праграмы "Этнаграфія Беларусі", якая выкладаецца аўтарам у Полацкім дзяржаўным універсітэце.

Запісацца

Выкладчык: Зміцер Скварчэўскі

Аб’ём: 13 урокаў, 2 гадзіны відэа, 100 тэставых пытанняў

Сярод разнастайных аспектаў беларускай міфалогіі, прадметам курсу абраны персанажны код: боствы, духі, дэманічныя істоты, героі і т.п.