::
2019.02.08 — Только в деревне Семежево Копыльского района умеют ткать в закладной технике / СБ. Беларусь сегодня / Советская Белоруссия / Рабочий
Загаловак
Только в деревне Семежево Копыльского района умеют ткать в закладной технике
Спасылка
Дата публікацыі
08.02.2019
Катэгорыя
публіцыстыка
Поўны тэкст

Ручнікі “ў матрушы”

Закладное ткацтва лічыцца адной з найбольш старажытных тэхнік народнага ткацтва на Беларусі. Яно было папулярна і ў Гомельскай, і ў Віцебскай, і ў Мінскай абласцях. Аднак сёння працягвае жыць толькі ў адным населеным пункце — вёсцы Семежава Капыльскага раёна.


Кажуць, ткацкія мануфактуры існавалі ў Капыльскім раёне ўжо ў XVII стагоддзі. А ў пачатку XIX стагоддзя ў вёсках Цімкавічы і Цялядавічы працавалі нават школы майстэрства. Асаблівасцю ж семежаўскага ткацтва з’яўлялася закладная тэхніка, па якой ткаліся арнаментаваныя вырабы. Лічыцца, што яна развілася на аснове прыёмаў, якія выкарыстоўваліся ў вытворчасці шпалер і бязворсавых дываноў, таксама досыць папулярных на Капыльшчыне. Палатно ткалася так званым рыпсавым перапляценнем, а на канцах узор перабіраўся ўручную. Не чаўнаком, як звычайна, а матрушкамі — невялікімі скруткамі нітак. Адсюль і яшчэ адна назва закладной тэхнікі — “у матрушы”.


Усяго існавала каля дваццаці геаметрычных арнаментаў, якія выкарыстоўваліся ў закладной тэхніцы. Многія з іх запазычаны з кіеўскіх ручнікоў. Вядома, паміж Семежавам і Украінай існаваў вельмі зручны водны шлях зносін, і семежаўскія майстры часта ездзілі туды, каб прадаць свае вырабы ды купіць мясцовы тавар. І такім чынам знаёміліся з кіеўскімі ўзорамі, спалучалі іх з уласнымі і выкарыстоўвалі ў закладной тэхніцы. Аднак семежаўскія майстры ніколі поўнасцю не пераносілі замежныя арнаменты — яны іх дапрацоўвалі, перастылізоўвалі, удасканальвалі. Кожны ўзор, а разам з ім і ручнік мелі сваю назву — “чырвоная зорка”, “лупач”, “блудны крыж”, “грэбень”, “п’яўка”, “бярозавы лісток”, “качачкі”, “арліныя ножкі” і іншыя.

Сёння амаль страчана прамая перадача традыцыі закладнога ткацтва. Гэтай тэхніцы не вучаць бабулі і матулі сваіх дзяцей і ўнукаў. Аднак гэту задачу вырашае Цэнтр ткацтва, створаны ў Семежаве, таму можна спадзявацца, што традыцыя будзе жыць яшчэ доўгія гады.

mila@sb.by
СМІ
Аўтар(ы)
Карта
Звязаныя лакацыі
Тэмы
Гэта кэшаваныя старонка. Апошняя сінхранізацыя з базай - 04.03.2021 15:08:28

Маеце пытанне ці заўвагу? Напішыце ў каментары. Звяртаем увагу, што каментары са спасылкамі і ад неаўтарызаваных аўтараў прэмадэруюцца.

Відэакурсы па этнаграфіі

Самы час вучыцца анлайн! Нашы відэакурсы размешчаны на адукацыйнай платформе Stepik.org і акрамя відэа утрымліваюць праверачныя тэсты для самакантролю.

Запісацца

Выкладчык: Уладзімір Лобач

Аб’ём: 70 урокаў, 14 гадзін відэа, 127 тэставых пытанняў

Курс прапануе паглыбленае азнаямленне з этнічнай гісторыяй і этнакультурнай спецыфікай Беларусі. Прадстаўлены лекцыі па раздзелах і тэмах вучэбнай праграмы "Этнаграфія Беларусі", якая выкладаецца аўтарам у Полацкім дзяржаўным універсітэце.

Запісацца

Выкладчык: Зміцер Скварчэўскі

Аб’ём: 13 урокаў, 2 гадзіны відэа, 100 тэставых пытанняў

Сярод разнастайных аспектаў беларускай міфалогіі, прадметам курсу абраны персанажны код: боствы, духі, дэманічныя істоты, героі і т.п.