::
2019.08.30 — О городнянской керамике знают даже в Швеции / СБ. Беларусь сегодня / Советская Белоруссия / Рабочий
Загаловак
О городнянской керамике знают даже в Швеции
Спасылка
Дата публікацыі
30.08.2019
Катэгорыя
публіцыстыка
Поўны тэкст

«Мамзель» з Палесся

Вёска Гарадная Столінскага раёна славіцца ганчарным промыслам з XV стагоддзя. Менавіта гэтым перыядам спецыялісты датуюць знойдзены ў ваколіцы барэльеф з выявай ганчара. Але гісторыкі мяркуюць, што керамікай займаліся тут ужо ў эпоху бронзавага веку. А спрыяла развіццю промыслу ў першую чаргу наяўнасць у наваколлі мястэчка багатых радовішчаў гліны.


Быў час, калі ганчарныя кругі стаялі практычна ў кожным доме Гарадной. Гэта звязана не толькі з багаццем гліны, але і беднай глебай — земляробствам тут было цяжка пракарміць сям’ю, таму ганчарны промысел з’яўляўся асноўным заняткам мясцовага насельніцтва. У пачатку XX ст. ім тут займалася, піша livingheritage.by, больш за 200 сем’яў, а ў 1920—1930-я гг. — каля 500.


У другой палове ХХ ст. гэты промысел стаў губляць сваю значнасць. Аднак з адкрыццём цэнтра ганчарства цікавасць да яго пачала адраджацца. Старэйшае пакаленне перадае свой вопыт моладзі, тут праходзяць пленэры ганчароў, сюды прыязджаюць турысты... Галоўнае, што ганчарны промысел у Гарадной працягвае існаваць у сваім аўтэнтычным выглядзе. Да сёння тут прытрымліваюцца традыцыйнай тэхналогіі апрацоўкі гліны, вырабу посуду на нажным ганчарным крузе і яго апалу. Захоўваецца і мясцовая метралогія — сістэма назваў ганчарных форм. Гатовыя вырабы тут называюць «мамлезік», «мамзель», «злівач», «паляк» і гэтак далей.

Гараднянская кераміка на першы погляд здаецца надта прымітыўнай. Тут няма багатай аздобы, яркіх колераў. Але менавіта гэтым яна і чапляе. Гараднянскі посуд звычайна белагліняны, непаліты, аздоблены толькі паясамі і рысачкамі з чырвонай гліны. Затое, на думку даследчыкаў, ён быў самым трывалым на поўдні Беларусі.

Кажуць, у свой час гараднянскі посуд разыходзіўся па ўсім Цэнтральным і Усходнім Палессі, трапляў у Кіеў, Вільню, Варшаву. Ведаюць пра гэту кераміку шмат дзе і сёння. Міжнародныя пленэры, якія праходзяць у Гарадной, збіраюць майстроў з Расіі, Украіны, Літвы, Польшчы, Арменіі і іншых краін. А некалькі гадоў таму гараднянскі посуд трапіў нават у шведскі Музей фарфору.


mila@sb.by

Фота БЕЛТА.
СМІ
Аўтар(ы)
Карта
Звязаныя лакацыі
Тэмы
Гэта кэшаваныя старонка. Апошняя сінхранізацыя з базай - 18.08.2021 10:29:24

Маеце пытанне ці заўвагу? Напішыце ў каментары. Звяртаем увагу, што каментары са спасылкамі і ад неаўтарызаваных аўтараў прэмадэруюцца.

Відэакурсы па этнаграфіі

Самы час вучыцца анлайн! Нашы відэакурсы размешчаны на адукацыйнай платформе Stepik.org і акрамя відэа утрымліваюць праверачныя тэсты для самакантролю.

Запісацца

Выкладчык: Уладзімір Лобач

Аб’ём: 70 урокаў, 14 гадзін відэа, 127 тэставых пытанняў

Курс прапануе паглыбленае азнаямленне з этнічнай гісторыяй і этнакультурнай спецыфікай Беларусі. Прадстаўлены лекцыі па раздзелах і тэмах вучэбнай праграмы "Этнаграфія Беларусі", якая выкладаецца аўтарам у Полацкім дзяржаўным універсітэце.

Запісацца

Выкладчык: Зміцер Скварчэўскі

Аб’ём: 13 урокаў, 2 гадзіны відэа, 100 тэставых пытанняў

Сярод разнастайных аспектаў беларускай міфалогіі, прадметам курсу абраны персанажны код: боствы, духі, дэманічныя істоты, героі і т.п.