Поўная назва (для бібліяграфій)

Лаўрынкене Н. Міф пра нябеснае вяселле ў балцкай традыцыі // Беларускі фальклор: матэрыялы і даследаванні: зб. навук. пр. – Мінск: Беларус. навука, 2020. – Вып. 7. – С. 14–34.

Звязаныя персаналіі

Гады публікацыі

Звязаныя лакацыі

Аннотация

МИФ О НЕБЕСНОЙ СВАДЬБЕ В БАЛТИЙСКОЙ ТРАДИЦИИ

Образы Луны как мужа или отца и Солнца как его жены или матери глубоко укоренились в мифологической картине мира балтов. Эта статья на основе латышских и литовских фольклорных нарративов раскрывает историю неверности Луны. Утром и вечером, когда Солнце встает и садится, на небе появляется Вечерняя Звезда/Венера, Луна видит эту звезду на небесах и влюбляется. Нарративы повествуют о двух браках Луны: первый – с Солнцем, а второй – с Вечерней Звездой (Венерой). Второй брак заключается после того, как Луна предает свою первую жену, влюбившись в ее дочь. Согласно фольклорным сюжетам, Луну наказывают за неверность. Судьей и палачом могут быть либо Перкунас/Перконс, либо Солнце, которые либо рассекают пополам, либо рубят неверного мужа. Те, кто изучает этот миф, связывают рассечение Луны с ее фазами – переходом от полнолуния к убывающей Луне. Тесная связь Луны и Вечерней Звезды в сюжете «небесной свадьбы» также может быть связана с астрономическим феноменом - периодическими моментами, когда Луна и Венера сближаются. Миф о небесной свадьбе мог существовать в культуре индоевропейской прото-нации. Остатки этого мифа существуют не только в традиции балтов, но и в древнеиндийской Ригведе, а также в устной культуре западных и южных славян.

Ключевые слова: миф о Небесной свадьбе, Солнце, Месяц, Зарница (Венера), балтийская мифология, этноастрономия.

Summary

MYTH OF THE CELESTIAL WEDDING IN THE BALTIC TRADITION

The imagery of the Moon as a husband or father and of the Sun as his wife or a mother are deeply entrenched in the mythic worldview of the Balts. This article, on the basis of Latvian and Lithuanian folkloric narrative, plays out the story of the Moon’s unfaithfulness. In the morning and the evening, when the Sun rises and sets, the Evening Star/Venus appears in the sky, and the Moon sees this star in the heavens and falls in love. Lithuanian and Latvian folklore talks about the two

marriages of the Moon: one to the Sun and the other to the Evening Star (Venus). The second marriage takes place when the Moon betrays his first wife by falling for her daughter. For his unfaithfulness, the Moon is punished. His judge and punisher can either be Perkūnas/Pērkons or the Sun, who either cut in half or chop up the unfaithful husband. Those who study this myth associate the chopping up of the Moon with its phases – the transition from the full moon to the waning

moon. The close relationship of the Moon and Evening Star in the plot of the ‘celestial wedding’ can also be linked to an astronomical phenomenon – the periodical moments when the Moon and Venus come closer to one another. The myth of the celestial wedding could have existed in the Indo-European proto-nation’s culture. Remnants of this myth exist not only in the tradition of the Balts, but also in the Ancient Indian Rig-Veda, as well as in the oral culture of the Western and Southern Slavs.

Key words: myth of the celestial wedding, Sun, Moon, Evening Star (Venus), Baltic mythology, ethnoastronomy.

* Памер праглядальніка дакумента можна мяняць, пацягнуўшы за правы ніжні яго кут
Калі праглядальнік пусты, паспрабуйце перазагрузіць старонку ці перайдзіце па спасылцы ў полі "Дзе пачытаць".
Гэта кэшаваныя старонка. Апошняя сінхранізацыя з базай - 31.03.2021 20:02:43

Маеце пытанне ці заўвагу? Напішыце ў каментары. Звяртаем увагу, што каментары са спасылкамі і ад неаўтарызаваных аўтараў прэмадэруюцца.

Відэакурсы па этнаграфіі

Самы час вучыцца анлайн! Нашы відэакурсы размешчаны на адукацыйнай платформе Stepik.org і акрамя відэа утрымліваюць праверачныя тэсты для самакантролю.

Запісацца

Выкладчык: Уладзімір Лобач

Аб’ём: 70 урокаў, 14 гадзін відэа, 127 тэставых пытанняў

Курс прапануе паглыбленае азнаямленне з этнічнай гісторыяй і этнакультурнай спецыфікай Беларусі. Прадстаўлены лекцыі па раздзелах і тэмах вучэбнай праграмы "Этнаграфія Беларусі", якая выкладаецца аўтарам у Полацкім дзяржаўным універсітэце.

Запісацца

Выкладчык: Зміцер Скварчэўскі

Аб’ём: 13 урокаў, 2 гадзіны відэа, 100 тэставых пытанняў

Сярод разнастайных аспектаў беларускай міфалогіі, прадметам курсу абраны персанажны код: боствы, духі, дэманічныя істоты, героі і т.п.