:: calculation
2017
Загаловак text
«Дударскі фэст-2017″: перавага ансамблевага выканання?
Спасылка embed
дасяжна толькі ў поўнай версіі
Дата публікацыі date
19.04.2017
Катэгорыя category
рэпартажы
Анатацыя text

пдф з фота http://naszaslowa.by/wp-content/uploads/2014/05/2awvnash16i.pdf

Поўны тэкст text

«Дударскі фэст-2017″: перавага ансамблевага выканання?

У гэтым годзе на дзяр-жаўным узроўні было пастаў-лена пытанне аб унясенні бе-ларускай дуды, разам з выка-наўчымі традыцыямі і разна-стайнымі тыпамі інструментаў еўрапейскіх краін, у спіс нема-тэрыяльнай культурнай спад-чыны чалавецтва ЮНЕСКА. Пад знакам гэтай падзеі прай-шоў чарговы ХІІ «Дударскі фэст-2017″, які засведчыў вя-лікі прагрэс у аднаўленні на-цыянальнай традыцыі грання, тэхналогіі вырабу сакральнага ад пачатку інструмента — бела-рускай дуды.

Перад тым, як распа-чаць фестывальны канцэрт у клубе «Re:Public», вядоўца «Дударскага фэсту» Зміцер Са-сноўскі коратка нагадаў тое, што ўжо прайшло 25 гадоў з таго моманту, як быў арганіза-ваны першы «Дударскі балты-цкі фэст», а таксама, пра бела-рускую дуду, яе гісторыю і ад-розненні ад аналагічных інст-рументаў. У пацверджанне сваіх вывадаў Зміцер прапана-ваў патанчыць пад яе гукі: услед за «Ойрай», прагучалі рытмы «Кракавяка», а далей — «Анёл» і іншыя танцы, якія настроілі слухачоў на актыўны лад успрымання дударскай музыкі ў сучасным варыянце.

Але не толькі беларус-кая дуда гаспадарыла на сцэне «Дударскага фэсту». Тут гу-чалі і іншыя варыянты інст-румента, універсальная назва якога bagpipes. На «Дударскім фэсце-2017″ рэпрэзентантамі яго еўрапейскага ўзору стаў гурт «PriobRock» у складзе Ак-саны і Андрэя Мароз. Музы-канты прадставілі слухачам шатландскі хайлэнд і выступ з сусветна вядомымі мелодыямі для гэтага інструмента: ад ір-ландскіх балад, да «Rock-mixt’а» з хітамі Рода Сцюарта, AC/DC, «Nirvana», сучаснымі дыскатэ-чнымі рэміксамі…

Еўрапейскай музыцы, у яе сярэднявечным варыянце, аддаваў перавагу гурт «Lity Taler», якія кіруе дудар Дзяніс Шматко. Рэпертуар музыкан-таў у асноўным складаюць тан-цавальныя мелодыі, якія вель-мі падабаюцца наведавальнікам рэканструктарскіх мерапры-емстваў — рыцарскіх турніраў, фэстаў і канцэртаў. Таму такія адроджаныя для беларускай дуды творы, як «Бургунскі браль», «Totentonz», «Fever Dreams», «Мора фаўна», гімн беларускіх дудароў — песня «А мой дзядзька дуднік быў…» прагучалі неяк па-асабліваму цёпла і дыхтоўна, што знайшло свой водгук у душах слухачоў.

Танцавальна-забаўля-льную тэматыку на фесце пра-цягнуў гурт «Hardwood», ліда-рам якога з’яўляецца вядомы выканаўца на дудзе еўрапей-скага ўзору — дудэльзаку — Яў-ген Бейня, у дуэце з якім вы-ступае таксама і Вольга Грынь, якая выкарыстоўвае варыянт іспанска-партугальскай gaita. Распачаўшы свой фестывальны выступ аўтарскімі кампазіцы-ямі ў стылістыцы фолк-фэнтэ-зі, музыканты разварушылі публіку да актыўнага ўспры-мання музычнага матэрыялу — скокаў і развучвання танцава-льных рухаў. Тым больш, што дапамагалі ім у гэтым дзяўчаты з танцавальнага калектыву «Flammea»!

Гурт «Стары Ольса» толькі што вярнуўся з новых канцэртных паездак па Злуча-ных Штатах Амерыкі, дзе на шматлікіх тамтэйшых фэстах прадстаўляў свой альбом «Medieval Classic Rock», а таксама еўрапейскую і бела-рускую музычную спадчыну Сярэднявечча. Таму з асаблі-вым пачуццём гонару за суай-чыннікаў слухачы сустракалі сваіх улюбёнцаў: і знакаміты «Літвін», і іншыя хіты гурта ўспрымаліся, як быццам, ужо легендарная сусветная класіка.

Музыканты адчулі гэ-тыя адносіны і прапанавалі сваім прыхільнікам навінку: знакамітую танцавальную кам-пазіцыю «Маразуля», але ў новым варыянце — з беларус-кім тэкстам, перакладзеным з пазнейшай латыні. Высветлі-лася, што «Маразуля» — гэта твор, які быў шырока распаў-сюджана па ўсёй Еўропе ў XVI ст., як частка музычнай міс-тэрыі. Завяршыўся сэт «Старо-га Ольсы» на энергічнай ноце — каверам на AC/DC «Highway To Hell» і беларуска-польскай класікай drink song — застольнай песняй «Кола рыцэрска»…

Чарговаму ўдзельніку «Дударскага фэсту» — гурту «PAWA» — толькі і засталося сваёй музыкай і рытмамі пад-трымаць гэты актыўны настой слухачоў. Ад пачатку сэта — гімна «Дуднік», праз электрон-ныя апрацоўкі народных мело-дый «Кракавяк», «Яшчарка-прыгаўка», «Цяцерка», «Ух, я!» і да яго завяршэння — сусветна вядомай «Тарантэлы», гук ду-ды кіраўніка гурта Юрася Пан-кевіча лунаў пад слухачамі, уз-мацняў пазітыў ад незвычайных аранжыровак «PAWA».

На заканчэнне «Дудар-скага фэсту — 2017″ слухачоў чакаў metal-сэт ад удзельнікаў гуртоў «Sakramant» (кіраўнік Васіль Верабейчыкаў) і «Troll-wald», лідарам якога з’ўлецца Андрэй Апановіч. Першая з названых каманд — «Sakramant» — паслала ў залу вельмі высокі энергетычны разрад, які пры-мусіў слухачоў успомніць сло-вы лепшых кампазіцый гурта: «Чортаў Скарб», «Мужны во-лат», «Бона» і адзін з галоўных хітоў каманды — pagan-metal кампазіцыю «Русалка».

Калі ж на сцэну вый-шаў гурт «Trollwald», які быў ачолены харызматычным Анд-рэем Апановічам, то іх folk-metal-кампазіцыі нагадалі, што, нават пасля нечаканага завяр-шэння сумесных выступаў Ве-рабейчыкава і Апановіча ў гурце «Litvintroll», слухачы ад-нолькава слухаюць і вітаюць і «Trollwald», і «Sakramant», як яскравых спадчыннікаў выка-рыстання беларускай дуды ў сучаснай folk-metal-музыцы. Гэты факт пацвердзілі такія аў-тарскія кампазіцыі, як «У кі-шэні нуль», «У гушчары», «Бе-ляшы-чабурэкі», «Паганяйла», апрацоўка народнай песні «Ня-се Галя воду» і іншыя. Іх вы-кананне стала своеасаблівым аптымістычным падрахункам справы, распачатай ініцыята-рамі «Дударскага фэсту»: бе-ларуская дуда ўсё больш упіс-ваецца ў сучасны культурны кантэкст XXI стагоддзя.

Але «Дударскі фэст» хоць і паказаў, што наша бела-руская дуда — неад’емная частка сучаснай нацыянальнай куль-туры, але не трэба забываць пра яе асаблівасці, як сакра-льнага, спавядальнага інстру-мента, які суправаджаў жыццё беларуса ад калыскі да магілы.

Таму група энтузія-стаў-дудароў прапанавала пра-весці 6-7 траўня ў беларускім мястэчку Глыбокае «Дударскі рэй», на якім можна было б па-знаёміцца з салістамі -выка-наўцамі з Польшчы, Чэхіі, Ша-тландыі і інш. А галоўнае — аб-мяняцца вопытам грання на гэтым інструменце, зрабіць су-месныя выступы і запісы, пра-весці навуковыя канферэнцыі, адкрыць новыя імёны талена-вітых сольных выканаўцаў,

Дваццаць пяць гадоў таму, на мяжы 80-90-х гадоў мінулага стагоддзя, разам са сваім настаўнікам Алесем Ласём мастак і дудар Тодар Кашку-рэвіч зрабілі этнаграфічную экспедыцыю, каб адшукаць сляды беларускай дударскай традыцыі. Пад час гэтых ванд-ровак яны знайшлі часткі ўні-кальных беларускіх дудаў, па рэштках якіх можна было зра-зумець магчымасці і аднавіць канструкцыю інструмента, ад-крылі для сябе і для айчыннага музыказнаўства імя леген-дарнага дудара Хведара Стэся.

— Цяпер вырашаецца пытанне аб унясенні традыцыі беларускай дуды, разам з тра-дыцыямі і інструментамі такога тыпу з іншых краін, у спіс нема-тэрыяльных культурнай спад-чыны чалавецтва ЮНЕСКА. У Беларусі створаны «Дударскі клуб», праводзіцца «Дударскі фэст», выйшаў першы нумар альманаха «Dudar», з’явілася шмат таленавітых майстроў, якія працягваюць нацыяналь-ныя традыцыі інструмента: Зміцер Сасноўскі, Юрась Пан-кевіч, Дзяніс Сухі, Алесь Сур-ба і іншыя сучасныя беларускія дуднікі. Думаю, што мінулае беларускай дуды, як сакраль-нага інструмента, яго стан вы-карыстання ў сённяшняй ай-чыннай музычнай культуры дазваляе нам спадзявацца, што мы дасягнём гэтай мэты», — ад-значыў Тодар Кашкурэвіч.

Анатоль Мяльгуй.

 

На здымках: 1. Васіль Верабейчыкаў — лідар гурта Sakrament; 2. Граюць музыкі Старога Ольсы; 3. Выканаўца на gaita з гурта  Hardwood Во-льга Грынь; 4. Гурт Lity Taler выконвае музыку беларускага Сярэднявечча; 5. Юрась Пан-кевіч — музыкант і майстар па вырабу дудаў; 6. Што такое беларуская дуда, адказваюць З. Сасноўскі і Д. Шматко.

СМІ app
Аўтар(ы) app
Звязаныя персаналіі app
Звязаныя калектывы (гурты, установы) app
Звязаныя выданні app
Звязаныя сэрыі app
Звязаныя лакацыі app
Тэмы app
Гэта кэшаваныя старонка. Апошняя сінхранізацыя з базай - 17.03.2018 10:21:17